තරහ ගියපු වෙලාවට, පාලුවක් දැනුනම හෝ පීඩනය වැඩි වුණාම ඔබත් නොදැනුවත්වම වැඩිපුර කනවාද? සිරුරට සැබවින්ම අවශ්‍ය පෝෂණය ලබා දෙමින්, කෑම රසවිඳීමේ මනෝවිද්‍යාත්මක රහස මෙන්න.

අපි හැමෝම දවසකට තුන් හතර වතාවක් කෑම කනවා. නමුත් අවසාන වතාවට ඔබ ඉතාමත් සන්සුන්ව, ටීවී එකක් හෝ ෆෝන් එකක් බලන්නේ නැතුව, වෙනත් සිතුවිලිවල අතරමං වෙන්නේ නැතුව, කෑම පිඟාන දෙසම බලාගෙන, එහි සුවඳ සහ රස මුළු හදවතින්ම විඳිමින් කෑම කෑවේ කවදාද?

නූතන කාර්යබහුල ජීවිතය ඇතුළේ අපි කෑම කන්නේ රොබෝවරු වගෙයි. එක්කෝ ලැප්ටොප් එක ඉදිරියේ වැඩ කරන ගමන්, නැත්නම් ෆෝන් එකෙන් රීල්ස් (Reels) බලන ගමන් කෑම කටවල් කිහිපයක් ඉක්මනින් ගිල දමන්න අපි පුරුදු වෙලා ඉන්නවා.

මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අපිට කෙටි වෙලාවකින් නැවත බඩගිනි වෙනවා, නැත්නම් සිරුරට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා අධික ලෙස කෑම ගැනීමේ (Overeating) ගැටලුවට අපි මුහුණ දෙනවා. මීට අමතරව පාලුව, තරහව, ආතතිය වැනි හැඟීම් ආවරණය කරගැනීමට කෑම පාවිච්චි කරන “Emotional Eating” තත්ත්වයටත් අපි ගොදුරු වෙනවා.

මේ සියලු ප්‍රශ්නවලට මනෝවිද්‍යාව සහ පෝෂණවේදය දෙන හොඳම විසඳුම තමයි Mindful Eating (සිහියෙන් යුතුව ආහාර ගැනීම).

කුසගින්න වර්ග දෙක හඳුනාගනිමු

සිහියෙන් යුතුව ආහාර ගැනීමට නම් මුලින්ම අපිට ඇති වන බඩගින්න සැබෑ ශාරීරික බඩගින්නක්ද නැද්ද යන්න වෙන් කර හඳුනාගත යුතුය:

ශාරීරික කුසගින්න (Physical Hunger)	හැඟීම්බර කුසගින්න (Emotional Hunger)
ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වේ (Gradual).	එකපාරටම දැඩි ලෙස මතු වේ (Sudden).
බඩෙන් ශබ්දයක් ඒම හෝ ශක්තිය අඩු වීම වැනි කායික ලක්ෂණ පෙන්වයි.	මොළය ඇතුළෙන් පාලුව හෝ පීඩනය නිසා ඇති වේ (Mind-based).
ඕනෑම සාමාන්‍ය කෑමකින් (බත්, එළවළු) කුසගින්න නිවාගත හැක.	විශේෂයෙන්ම පැණි රස, චොකලට්, බර්ගර් හෝ පැකට් කළ කෑම (Comfort foods) පමණක් ඉල්ලයි.
බඩ පිරුණු සැනින් කෑම නැවැත්විය හැක.	බඩ පිරුණත් කෑම නැවැත්වීමට අපහසුය. කා දැමූ පසු වරදකාරී හැඟීමක් (Guilt) ඇති වේ.

┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│                   MINDFUL EATING පියවර 3               │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ 1. තිර නිවා දමන්න (No Screens) ──> අවධානය කෑමට පමණයි. │
│ 2. සෙමින් හපන්න (Chew Slowly)  ──> ජීර්ණය පහසු කරයි.  │
│ 3. සන්තෝෂය විඳින්න (Appreciate) ──> සුවඳ සහ රස විඳින්න.│
└────────────────────────────────────────────────────────┘

සිහියෙන් යුතුව ආහාර ගැනීම ජීවිතයට එකතු කරගන්නේ කෙසේද?

1. ඩිජිටල් බාධා ඉවත් කරන්න (Disconnect to Reconnect): කෑම කන අවස්ථාවේදී දුරකථනය, රූපවාහිනිය සහ පරිගණකය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියා විරහිත කරන්න. කෑම මේසය ඩිජිටල් නිදහස් කලාපයක් (Digital-free zone) කරගන්න.
2. සෙමින් ආහාර ගන්න (The 20-Minute Rule): අපේ බඩ පිරුණු බව මොළයට සන්නිවේදනය කිරීමට විනාඩි 20 ක පමණ කාලයක් ගත වේ. එම නිසා ඉතා ඉක්මනින් කෑම ගිල දැමීම නතර කර, සෑම කෑම ලොවක්ම හොඳින් හපා (Chew thoroughly) සෙමින් රසවිඳින්න.
3. පංච ඉන්ද්‍රියන්ම භාවිත කරන්න: කෑම පිඟානේ ඇති විවිධ වර්ණ දෙස බලන්න. එහි සුවඳ ආඝ්‍රාණය කරන්න. කෑම හපන විට දැනෙන ශබ්දය සහ එහි සියුම් රසයන් (Textures) හඳුනාගැනීමට උත්සාහ කරන්න. එවිට සුළු කෑම ප්‍රමාණයකින් වුවද ඔබේ මනස සහ ශරීරය උපරිම තෘප්තියට පත් වේ.

අවසාන අදහස

නිරෝගී ජීවිතයක් කියන්නේ කෑම වර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කරගෙන, සිරුරට වධ දෙන “Diet Plans” ලුහුබැඳීම නොවෙයි. සැබෑ නිරෝගීභාවය කියන්නේ අපේ ශරීරයේ හඬට සවන් දීමට තරම් අපේ මනස සන්සුන් කරගැනීමයි. TrueInkDaily කියවන්නන් වන ඔබ, මීළඟ වතාවේ කෑම පිඟාන අතට ගන්නා විට, එය හදිසියේ නිමකළ යුතු තවත් එක “To-Do” වැඩක් කරගන්නේ නැතිව, ඔබේ ශරීරයට ආදරයෙන් සලකන සුන්දර විවේකයක් කරගන්න!

TrueInkDaily – The Art of Flow & Form.