ඔවුන් ඔබට දිගින් දිගටම රිදවද්දීත්, මානසිකව පීඩා කරද්දීත්, ඔවුන්ගෙන් වෙන් වී යාමට නොහැකිව ඔබ තවදුරටත් රැඳී සිටින්නේ ආදරය නිසාද? නැතහොත් භයානක මානසික ඇබ්බැහි වීමක් නිසාද?

සමහර සබඳතා තිබෙනවා, ඒවායින් ලැබෙන්නේ සතුටට වඩා විශාල වේදනාවක් සහ කඳුළක් පමණයි. ඔවුන් ඔබව සැක කරනවා, පහත් කර සලකනවා, නැතහොත් මානසිකව රිදවනවා. නමුත් පුදුමය නම්, ඒ හැමදේම දැන දැනත්, යාළුවන් කොතරම් අවවාද කළත්, ඔබට ඒ පුද්ගලයාගෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඈත් වෙන්න බැහැ. ඔවුන් නැවතත් පොඩි හෝ ආදරයක් පෙන්වූ සැනින් ඔබ සියල්ල අමතක කර නැවත ඔවුන් වෙතටම ඇදී යනවා.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මෙය “අත්හැරිය නොහැකි සැබෑ ආදරය” කියලයි. නමුත් මනෝවිද්‍යාවට අනුව මෙයට කියන්නේ Trauma Bonding (ට්‍රෝමා බොන්ඩින්) හෙවත් “වේදනාව මත පදනම් වූ බැඳීමක්” කියලයි.

Trauma Bond එකක් නිර්මාණය වන චක්‍රය (The Abuse Cycle)

මෙම ඇබ්බැහි වීම එකපාරටම සිදුවන්නක් නොවෙයි. එය අදියර 3කින් යුත් විෂ සහිත චක්‍රයක් (Toxic Cycle) ලෙස නැවත නැවතත් සිදු වේ:

1. අධික ආදරය පෙන්වීම (The Love Bombing): සබඳතාවයේ මුල් කාලයේදී හෝ රණ්ඩුවකින් පසුව ඔවුන් ඔබට ලෝකයේ ඉහළම ආදරය, අවධානය සහ තෑගි බෝග ලබා දෙයි. ඔබ සිතන්නේ ඔවුන් තරම් ඔබට ආදරේ කෙනෙක් තවත් නැති බවයි.
2. පහත් කිරීම සහ පීඩාව (Devaluation/Abuse): ක්‍රමයෙන් ඔවුන්ගේ සැබෑ ස්වරූපය මතු වේ. ඔවුන් ඔබව විවේචනය කරයි, නොසලකා හරියි, සහ ඔබේ වැරදි සෙවීමට පටන් ගනී. ඔබේ මනස සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටේ.
3. නැවත සමාදානය වීම (The Reward): ඔබ ඔවුන්ගෙන් ඈත් වීමට උත්සාහ කරන විට හෝ ඔබ දැඩි ලෙස අසරණ වූ විට, ඔවුන් එකපාරටම නැවතත් පැණි බේරෙන වචන පවසා, සමාව ඉල්ලා, මුල් අදියරේ සිටි ආදරණීය පුද්ගලයා බවට පත් වේ.

මොළය ඇතුළත ඇති වන ඩොපමයින් (Dopamine) රසායනිකයේ හැසිරීම නිසා, මේ ලැබෙන සුළු “සැනසීමට” (Reward) ඔබේ මනස තදින්ම ඇබ්බැහි වේ. එය හරියට සූදුවකට (Gambling) ඇබ්බැහි වීම වැනිය.

┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│                   ආදරය සහ ඇබ්බැහි වීම                     │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ * සැබෑ ආදරය   --> සන්සුන්ය, ආරක්ෂිතය, ස්ථාවරය.            │
│ * Trauma Bond --> roller-coaster එකක් වැනිය; අධික     │
│                  සතුට සහ අධික වේදනාව අතර දෝලනය වේ.  │
└────────────────────────────────────────────────────────┘

මෙම මානසික පාශයෙන් මිදෙන්නේ කෙසේද?

1. යථාර්ථය ලියා තබන්න (Journal the Truth): ඔවුන් “හොඳින් සිටින” කෙටි අවස්ථා ගැන පමණක් සිතන්නේ නැතිව, ඔවුන් ඔබට රිදවූ, ඔබ හැඬූ සහ පීඩාවට පත් වූ අවස්ථා දිනපොතක ලියා තබන්න. ඔවුන් නැවතත් “Love bomb” කරන විට, පැරණි සටහන් කියවා යථාර්ථය සිහිපත් කරගන්න.
2. දුරස්ථභාවය රැකගන්න (No Contact Rule): මෙම බැඳීම මත්ද්‍රව්‍ය ඇබ්බැහි වීමක් වැනි බැවින්, “පොඩ්ඩක් මැසේජ් කරලා බලනවා” වැනි දේවල් හරියන්නේ නැත. සම්පූර්ණයෙන්ම ඔවුන්ගේ අංක, සමාජ මාධ්‍ය ගිණුම් අවහිර කර (Block) අවම වශයෙන් මාස කිහිපයක්වත් සන්නිවේදනයෙන් තොරව සිටින්න.
3. සැබෑ ආදරය පුහුණු කරන්න: ඔබට රිදවන මිනිසුන්ගෙන් ලැබෙන තාවකාලික අවධානය වෙනුවට, ඔබේ මානසික සුවය අගය කරන සැබෑ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟ වැඩි කාලයක් ගත කරන්න. අවශ්‍ය නම් වෘත්තීය මනෝවිද්‍යාත්මක උපදෙස් (Counseling) ලබාගැනීමට පසුබට නොවන්න.

අවසාන අදහස

කෙනෙකුට ආදරය කිරීම කියන්නේ තමන්ගේ ආත්මගරුත්වය සහ මානසික නිදහස පාවා දීම නොවෙයි. TrueInkDaily කියවන්නන් වන ඔබ මතක තබා ගත යුත්තේ, සැබෑ ආදරය තුළ බය, සැකය සහ නිරන්තර වේදනාව අන්තර්ගත නොවන බවයි. ඔබව රිදවන චක්‍රයෙන් මිදී ඉවතට යාම දුෂ්කර වුවත්, ඔබේ ජීවිතයේ වටිනාකම රැඳී තිබෙන්නේ ඒ විෂ සහිත බැඳීම් කපා හැරීමට ඔබ ගන්නා නිර්භීත තීරණය මතයි!