ප්‍රශ්නයක් මතු වූ සැනින් කතා නොකර මඟහැරීම, කාමරයකට වී දොර වසා ගැනීම හෝ සති ගණන් නිහඬව සිටීම ආදරය ප්‍රකාශ කිරීමක් නොව, සබඳතා රහසින් ඝාතනය කරන භයානක ආයුධයකි.

ඕනෑම සබඳතාවක අදහස් විමසීම්, බහින්බස්වීම් හෝ මතභේද ඇති වීම සාමාන්‍ය දෙයක්. නමුත්, එවැනි ගැටලුවක් මතු වූ අවස්ථාවක ඔබේ සහකරු, සහකාරිය හෝ මිතුරා හැසිරෙන්නේ කෙසේද?

ඔවුන් ප්‍රශ්නය ගැන විවෘතව කතා කරනවා වෙනුවට:

• එකපාරටම කතා කිරීම නතර කර “බිත්තියක් මෙන්” ගොළු වෙනවාද?
• ඔබ අසන ප්‍රශ්නවලට ඇහුණේ නැති ගාණට දුරකථනය දෙස බලාගෙන සිටිනවාද?
• “මට ඕවා කතා කරන්න බෑ” කියමින් කාමරයෙන් පිටව යනවාද?

මනෝවිද්‍යාවේදී මෙම හැසිරීම හඳුන්වන්නේ Stonewalling (ස්ටෝන්වෝලින්) හෙවත් නිශ්ශබ්දතාවයේ ප්‍රාකාරයක් තනා ගැනීම ලෙසයි. මෙය සබඳතා පිළිබඳ ලෝක ප්‍රකට පර්යේෂකයෙකු වන වෛද්‍ය ජෝන් ගොට්මන් (Dr. John Gottman) විසින් සබඳතාවක් විනාශ කිරීමට සමත් ප්‍රධානතම සාධක හතරෙන් (The Four Horsemen) එකක් ලෙස හඳුන්වා දී තිබෙනවා.

Stonewalling සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න නිශ්ශබ්දතාවය අතර වෙනස

බොහෝ දෙනෙක් තරහක් ආ විට සන්සුන් වීමට ගන්නා කෙටි විවේකය (Time-out) සහ Stonewalling පටලවා ගන්නවා. ඒ දෙකෙහි පැහැදිලි වෙනසක් ඇත:

සෞඛ්‍ය සම්පන්න විවේකය (Healthy Break)	ස්ටෝන්වෝලින් (Stonewalling)
“මම මේ වෙලාවේ ඉන්නේ ගොඩක් තරහින්. අපි පැයකින් විතර මේ ගැන සන්සුන්ව කතා කරමු” කියා පවසා ඈත් වීම.	කිසිදු දැනුම්දීමකින් තොරව එකපාරටම කතා කිරීම නතර කිරීම සහ මඟහැරීම.
අරමුණ: සන්සුන් වී නැවත ප්‍රශ්නය විසඳා ගැනීමට පැමිණීම.	අරමුණ: අනෙක් පුද්ගලයා මඟහැරීම, ඔවුන්ව වරදකාරී හැඟීමකට පත් කිරීම හෝ පාලනය කිරීම (Punishment/Control).
කාලය සීමිතය (මිනිත්තු කිහිපයක් හෝ පැය කිහිපයක්).	දින ගණනාවක් හෝ සති ගණනාවක් පුරා “Silent Treatment” එකක් ලෙස ඇදී යා හැක.

┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│                   සන්නිවේදනයේ ඇති බාධකය                  │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ * වැරදි සිතුවිල්ල --> "මම නිහඬව සිටීමෙන් ප්‍රශ්න මඟහැරෙනවා."  │
│ * සැබෑ තත්ත්වය   --> නිශ්ශබ්දතාවය ප්‍රශ්නය විසඳන්නේ නැත; │
│                     එය අනෙක් පාර්ශවය තුළ දැඩි මානසික     │
│                     වේදනාවක් සහ තනිකමක් ඇති කරයි.     │
└────────────────────────────────────────────────────────┘

මෙම තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්නේ සහ එයින් මිදෙන්නේ කෙසේද?

1. ඔබ Stonewalling වලට ගොදුරු වන්නෙක් නම් (The Victim):ඔවුන් නිහඬ වූ සැනින් ඔවුන් පිටුපස ලුහුබඳිමින්, කෑගසමින් කතා කිරීමට බල කිරීම නතර කරන්න. එයින් සිදුවන්නේ ඔවුන් තවත් ඈත් වීමයි. ඒ වෙනුවට සන්සුන්ව මෙසේ පවසන්න: “ඔයාට දැන් කතා කරන්න බෑ වගේ තේරෙනවා. ඔයා ලෑස්ති වුණාම අපි මේ ගැන කතා කරමු.” ඉන්පසු ඔවුන්ට අවකාශය (Space) දී ඔබ ඔබේ වැඩක නිරත වන්න.
2. ඔබ Stonewalling කරන්නෙක් නම් (The Stonewaller):ප්‍රශ්න හමුවේ බිත්තියක් සේ ගොළු වීම ඔබේ ළමා කාලයේ ආත්මාරක්ෂක උපක්‍රමයක් (Defense Mechanism) විය හැකියි. නමුත් එයින් ඔබේ වර්තමාන සබඳතා විනාශ වන බව වටහාගන්න. ඔබට අධික ලෙස කේන්ති යන විට හෝ පීඩනය දැනෙන විට නිහඬ වීමට පෙර එකම එක වාක්‍යයක් අනෙක් කෙනාට පවසන්න: “මට මේක දරාගන්න අමාරුයි, මට සන්සුන් වෙන්න පොඩි වෙලාවක් දෙන්න.”
3. කායික වෙනස්කම් හඳුනාගන්න:කෙනෙක් Stonewalling කිරීමට පටන් ගන්නේ ඔවුන්ගේ හෘද ස්පන්දන වේගය විනාඩියකට 100 ඉක්මවා යන විටයි (Emotional Flooding). මෙම අවස්ථාවේදී මොළයට තර්කානුකූලව සිතීමට නොහැකි වේ. එම නිසා දෙදෙනාම විනාඩි 20 ක විවේකයක් ගෙන, ගැඹුරින් හුස්ම ගෙන, ශරීරය සන්සුන් වූ පසු නැවත සාකච්ඡාව ආරම්භ කරන්න.

අවසාන අදහස

සබඳතාවලදී එකඟ නොවීම් (Disagreements) ඇති වීම සාමාන්‍ය දෙයකි. සබඳතාවක පැවැත්ම තීරණය වන්නේ ප්‍රශ්න නැති වීම මත නොව, ප්‍රශ්න ඇති වූ විට දෙදෙනා එක්ව ඒවාට මුහුණ දෙන ආකාරය මතයි. නිශ්ශබ්දතාවය රන් හා වටී යැයි කතාවට කීවත්, ආදරය කරන මිනිසුන් අතර ප්‍රශ්න මඟහැරීමට ගන්නා නිශ්ශබ්දතාවය වස විස හා සමානයි. TrueInkDaily කියවන්නන් වන ඔබ, බිත්ති බඳින්නේ නැතිව, පාලම් තනන සන්නිවේදකයින් වන්න!