කිසිවක් නොකර නිකන් සිටින විට ඔබටත් වරදකාරී හැඟීමක් හෝ නොසන්සුන්කමක් දැනෙනවාද? කිසිවක් නොකර සිටීමත් ජීවිතයේ අත්‍යවශ්‍ය කොටසක් කරගන්නේ කෙසේද?

නූතන සමාජය අපිට නිරන්තරයෙන්ම බල කරන්නේ “ඵලදායී” (Productive) පුද්ගලයෙක් වෙන්න කියලයි. හැම තත්පරයක්ම කුමන හෝ වැඩකට, ඉගෙනීමකට හෝ දියුණුවකට යොදාගත යුතුයි කියන මතය අපේ ඔළුවලට තදින්ම කාවද්දලා තියෙනවා.

මේකේ ප්‍රතිඵලයක් විදිහට, අපි කිසිම වැඩක් නොකර සති අන්තයේ ඇඳට වෙලා ඉන්නකොට, නැත්නම් නිකන්ම ටීවී එකක් බල බල ඉන්නකොට අපේ හිත ඇතුළෙන් ලොකු වරදකාරී හැඟීමක් (Guilt) මතු වෙන්න පටන් ගන්නවා. “මම මේ කාලය අපතේ හරිනවා”, “මම මේ වෙලාවේ වැඩක් කළා නම් මීට වඩා දියුණු වෙන්න තිබ්බා” වගේ සිතුවිලි අපව පීඩාවට පත් කරනවා.

මනෝවිද්‍යාවේ මෙයට කියන්නේ Productivity Guilt (ඵලදායීතාවයේ වරදකාරී හැඟීම) නැතහොත් Toxic Productivity කියලයි.

“Toxic Productivity” ඔබේ ජීවිතයට බලපාන්නේ කෙසේද?

අපි හැමෝම රොබෝවරුන් නොව මිනිසුන් බව අමතක කර, විවේකය පවා අපතේ යාමක් ලෙස දැකීමට පටන් ගත් විට සිදුවන්නේ භයානක දේවල් කිහිපයකි:

1. නොනවතින වෙහෙස (Burnout): මොළයට සහ ශරීරයට විවේකයක් නොලැබීම නිසා අධික කායික සහ මානසික විඩාවට පත් වේ.
2. නිර්මාණශීලීත්වය නැති වීම: මොළය නිරන්තරයෙන්ම කාර්යබහුල වී තිබෙන විට, අලුත් සහ නිර්මාණශීලී අදහස් (Creative ideas) බිහි වීමට ඇති ඉඩකඩ වැසී යයි.
3. සබඳතා පළුදු වීම: පවුලේ අය හෝ යාළුවන් සමඟ ගත කරන කාලය පවා “වැඩක් නැති කාලයක්” ලෙස සිතීමට පෙළඹීම නිසා ආදරණීයයන් අපෙන් ඈත් වේ.

┌────────────────────────────────────────────────────────┐
│                   විවේකය පිළිබඳ නව දැක්ම                 │
├────────────────────────────────────────────────────────┤
│ * වැරදි වැටහීම --> විවේකය = කාලය අපතේ යැවීම සහ කම්මැලිකම │
│ * සැබෑ තත්ත්වය   --> විවේකය = නැවත ශක්තිය ලබාගැනීම     │
│                    (Rest is preparation, not laziness) │
└────────────────────────────────────────────────────────┘

මෙම වරදකාරී හැඟීමෙන් මිදෙන්නේ කෙසේද?

1. “නිකන් සිටීම” දින දර්ශනයට ඇතුළත් කරන්න (Schedule Unstructured Time): ඔබේ වැඩකටයුතු දිනපොතේ ලියාගන්නවා වගේම, සතියකට පැය කිහිපයක් “කිසිම වැඩක් නොකරන කාලය” (Do Nothing Time) ලෙස වෙන් කරගන්න. එය ඔබේ දෛනික සැලැස්මේම කොටසක් කරගත් විට වරදකාරී හැඟීමක් ඇති නොවේ.
2. විවේකය යනු සාර්ථකත්වයේ කොටසක් බව වටහාගන්න: දුරකථනයක් දිගටම පාවිච්චි කරන්න නම් එය Charge කළ යුතුයි. මිනිස් මොළයත් එලෙසමයි. විවේකය කියන්නේ වැඩ නොකර සිටීම නොව, ඊළඟ වැඩ කොටස සාර්ථකව කිරීමට මොළය “Recharge” කරගැනීමයි.
3. සමාජ මාධ්‍ය සංසන්දනය නතර කරන්න: ඉන්ස්ටග්‍රෑම් හෝ ලින්ක්ඩ්ඉන් හි අනෙක් අය පැය 24 පුරාම වැඩ කරනවා වැනි මවාපාන “Hustle” පින්තූර දැකීමෙන් ඔබේ සන්සුන්කම නැති කරගන්න එපා. ඔවුන් පෙන්වන්නේ ජීවිතයේ එක පැත්තක් පමණි.

අවසාන අදහස

ජීවිතයේ වටිනාකම මනින්නේ ඔබ දවසකට අවසන් කරන වැඩ ප්‍රමාණයෙන් (To-Do List) පමණක් නොවේ. සැබෑ ඵලදායීතාවය කියන්නේ උපරිමයෙන් වැඩ කිරීම වගේම, උපරිම නිදහසකින් යුතුව විවේක ගැනීමටත් හැකි වීමයි. TrueInkDaily කියවන්නන් වන ඔබ, ඊළඟ වතාවේ කිසිවක් නොකර සන්සුන්ව ඉන්නා මොහොතක වරදකාරී හැඟීමක් ඇති කරගන්නේ නැතිව, ඒ නිදහස මුළු හදවතින්ම විඳින්න!